Darkfox Drugs Education
Trang chủ › An Toàn Dược Phẩm

Đang uống thuốc có được uống rượu bia ngày tiệc cuối năm?

Ban biên tập Darkfox Drugs Education ·
Đang uống thuốc có được uống rượu bia ngày tiệc cuối năm?

Câu trả lời ngắn: với nhiều loại thuốc thì không nên, và với một số loại thì tuyệt đối không. Rượu bia có thể làm thuốc mất tác dụng, làm tác dụng phụ mạnh lên, hoặc biến một liều bình thường thành nguy hiểm, kể cả khi bạn uống rượu cách xa giờ uống thuốc. Các nhóm cần cảnh giác nhất là thuốc ngủ, an thần, giảm đau, kháng sinh nhóm metronidazole, thuốc tiểu đường, thuốc huyết áp và thuốc chống đông. Nếu đang dùng thuốc và sắp có tiệc tất niên, hãy hỏi dược sĩ trước, đừng đợi đến lúc nâng ly.

Rượu và thuốc gặp nhau theo những cách nào

Theo tài liệu về tương tác rượu và thuốc của Viện Quốc gia về Lạm dụng Rượu và Nghiện rượu Mỹ (NIAAA), kết hợp rượu với thuốc có thể gây buồn nôn, nôn, đau đầu, buồn ngủ, ngất, mất phối hợp, đồng thời tăng nguy cơ xuất huyết trong, rối loạn tim và khó thở. Rượu có thể làm thuốc kém hiệu quả, hoặc ngược lại khiến thuốc trở nên độc.

Ba điểm NIAAA nhấn mạnh mà ít người để ý:

  • Tương tác vẫn có thể xảy ra dù rượu và thuốc không được dùng cùng lúc.
  • Một số thuốc tự chứa cồn, có loại lên tới 10%, nhiều nhất là siro ho và thuốc nhuận tràng.
  • Thuốc phối hợp nhiều thành phần, như viên cảm cúm hay viên giảm đau tổng hợp, có thể chứa hơn một hoạt chất tương tác với rượu. Một số thảo dược như cỏ St. John, nữ lang (valerian) cũng vậy.

Bảng tra nhanh theo nhóm thuốc

Nhóm thuốcHậu quả khi gặp rượu (theo NIAAA)
Thuốc chống dị ứng (kháng histamin), viên cảm cúm, thuốc hỗ trợ ngủBuồn ngủ, chóng mặt, tăng nguy cơ quá liều
Thuốc ngủ, thuốc an thần, chống lo âuBuồn ngủ, thở chậm hoặc khó thở, rối loạn vận động, giảm trí nhớ
Thuốc giảm đau opioidAn thần quá mức, nguy cơ ức chế hô hấp
Giảm đau chống viêm (ibuprofen, naproxen), paracetamolChảy máu dạ dày, loét, tổn thương gan
Thuốc tiểu đườngHạ đường huyết quá mức
Thuốc huyết ápChóng mặt, ngất, buồn ngủ, rối loạn nhịp tim
Thuốc chống đông (warfarin)Uống thỉnh thoảng có thể gây chảy máu trong; uống nhiều có thể gây chảy máu hoặc ngược lại tạo cục máu đông, đột quỵ
Kháng sinh, kháng nấm (metronidazole…)Đỏ bừng mặt, buồn nôn, nôn, đau đầu, tim nhanh, thay đổi huyết áp; một số thuốc như isoniazid, ketoconazole gây hại gan
Thuốc chống trầm cảm, chống loạn thầnBuồn ngủ, chóng mặt, trầm cảm nặng hơn
Thuốc giãn cơBuồn ngủ, rối loạn vận động, tăng nguy cơ quá liều
Thuốc hạ mỡ máu nhóm statinTổn thương gan

Bảng chỉ mang tính tra cứu nhanh, không liệt kê hết mọi thuốc. Với một hoạt chất cụ thể, tờ hướng dẫn sử dụng và dược sĩ là nguồn chính xác nhất.

Ba tình huống hay gặp mùa tiệc

Đang uống kháng sinh sau đợt viêm họng

Nhiều người nghĩ uống vài lon bia "không sao" vì kháng sinh không gây buồn ngủ. Nhưng với metronidazole và một số thuốc khác, rượu có thể gây phản ứng đỏ bừng, nôn, tim đập nhanh rất khó chịu. Ngay cả với kháng sinh không có phản ứng đặc biệt, rượu bia vẫn làm cơ thể mệt hơn trong lúc đang chống nhiễm trùng. Hỏi dược sĩ khoảng cách an toàn sau liều cuối trước khi uống lại.

Uống thuốc cảm rồi đi liên hoan

Viên cảm cúm thường phối hợp thuốc hạ sốt, giảm đau với kháng histamin gây buồn ngủ. Gặp rượu, cảm giác lâng lâng và buồn ngủ tăng nhanh, nguy hiểm nếu sau đó tự lái xe máy về nhà. Paracetamol cùng rượu còn tạo thêm gánh nặng cho gan; hậu quả của tổn thương gan do thuốc được trình bày trong bài suy gan cấp do dùng thuốc quá liều.

Uống thuốc ngủ "cho dễ ngủ" sau tiệc

Đây là sự kết hợp nguy hiểm nhất. Cả rượu và thuốc ngủ, thuốc an thần đều ức chế thần kinh trung ương; cộng lại có thể làm thở chậm, khó thở. Sau một bữa tiệc có rượu, tuyệt đối không tự uống thêm thuốc ngủ, thuốc an thần hay thuốc giãn cơ. Với thuốc giãn cơ như carisoprodol, MedlinePlus cũng lưu ý rượu làm tác dụng phụ nặng thêm.

Ai cần thận trọng hơn người khác

NIAAA chỉ ra hai nhóm có nguy cơ cao hơn:

  • Phụ nữ: với cùng lượng rượu, nồng độ cồn trong máu thường cao hơn nam giới do cơ thể có ít nước hơn, và cũng dễ bị tổn thương cơ quan như gan hơn.
  • Người cao tuổi: cơ thể chuyển hóa rượu chậm hơn nên cồn lưu lại lâu hơn; đồng thời thường dùng nhiều loại thuốc một lúc, làm tăng khả năng tương tác.

Thêm vào đó là người có bệnh gan, người đang điều trị bệnh mạn tính, và người phải lái xe sau tiệc.

Cách từ chối mà không mất vui

  • Nói thẳng "em đang uống thuốc theo đơn" thường đủ để người mời dừng lại.
  • Chọn trước đồ uống không cồn, gọi ngay từ đầu để tránh bị rót.
  • Nếu là người phụ trách tiệc công ty, chuẩn bị sẵn nước ngọt, trà, nước trái cây và không ép rượu.
  • Đưa danh sách thuốc đang dùng cho dược sĩ, hỏi rõ "tôi có được uống bia rượu không, nếu được thì sau bao lâu".

Một số tương tác khác cũng đến từ đồ uống quen thuộc ngoài rượu, ví dụ nước bưởi chùm, như phân tích trong bài nguy cơ tương tác thuốc với nước bưởi chùm.

Người lái xe sau tiệc: hai rủi ro cộng dồn

Nhiều thuốc trong bảng trên tự chúng đã gây buồn ngủ, chóng mặt, làm chậm phản xạ. Khi thêm rượu, các tác dụng này không chỉ cộng lại mà còn khó đoán trước, nên một người cảm thấy "vẫn tỉnh" có thể phản ứng chậm hơn nhiều so với bình thường. Nếu đang dùng thuốc chống dị ứng, thuốc cảm, thuốc an thần hay thuốc giãn cơ, cách an toàn nhất là không uống rượu và không lái xe sau tiệc; hãy đặt xe hoặc nhờ người không uống đưa về.

Khi đã lỡ uống

Nếu đã lỡ uống rượu khi đang dùng thuốc, đừng uống thêm thuốc để "chữa cháy". Theo dõi các biểu hiện: buồn ngủ khó cưỡng, chóng mặt, nôn nhiều, tim đập nhanh, khó thở, lú lẫn. Có bất kỳ dấu hiệu nặng nào, gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế và mang theo vỏ thuốc để bác sĩ biết bạn đã dùng gì.

Câu hỏi thường gặp

Uống thuốc buổi sáng, tối đi nhậu có sao không?

Có thể vẫn có tương tác. NIAAA lưu ý một số tương tác xảy ra ngay cả khi rượu và thuốc không dùng cùng lúc, vì thuốc còn tồn tại trong cơ thể nhiều giờ. Hãy hỏi dược sĩ về thuốc cụ thể bạn đang dùng.

Bia có ít cồn hơn rượu thì có an toàn hơn khi đang uống thuốc?

Không hẳn. Lượng cồn tích lũy sau nhiều lon bia có thể tương đương vài chén rượu. Tương tác phụ thuộc lượng cồn vào cơ thể, không phụ thuộc loại đồ uống.

Siro ho có cồn không?

Theo NIAAA, một số thuốc có thể chứa tới 10% cồn, trong đó siro ho thuộc nhóm có hàm lượng cao. Người đang hạn chế rượu nên đọc kỹ thành phần trên nhãn.

Đang dùng thuốc huyết áp có được uống một ly rượu vang?

Rượu có thể gây chóng mặt, ngất và rối loạn nhịp tim khi dùng cùng thuốc huyết áp. Mức nào chấp nhận được phải do bác sĩ điều trị quyết định dựa trên bệnh và thuốc cụ thể.

Bài liên quan