Thuốc nhỏ mắt mùa hanh khô: dùng đúng và bài học từ lô bị thu hồi
Khi miền Bắc vào mùa hanh khô, nhiều người nhỏ nước muối sinh lý hoặc nước mắt nhân tạo hằng ngày để đỡ khô, cộm mắt. Dùng đúng thì an toàn, nhưng thuốc nhỏ mắt phải vô khuẩn, và chỉ một lỗi nhỏ trong sản xuất hay khi sử dụng cũng có thể đưa vi khuẩn vào mắt. Vụ thu hồi một lô thuốc nhỏ mắt Natri clorid 0,9% năm 2026 là lời nhắc rằng ngay cả lọ nước muối quen thuộc cũng cần được kiểm tra số lô và dùng đúng cách: rửa tay, không để đầu lọ chạm vào mắt, ngừng ngay khi đau hay nhìn mờ.
Lô Natri clorid 0,9% bị thu hồi: thông tin cần biết
Ngày 11/5/2026, Cục Quản lý Dược ra quyết định thu hồi toàn quốc một lô thuốc nhỏ mắt Natri clorid 0,9%, theo VnBusiness đưa tin ngày 15/5/2026:
| Thông tin | Chi tiết |
|---|---|
| Số lô | 10370725 |
| Ngày sản xuất / hạn dùng | 14/7/2025 / 14/1/2028 |
| Số đăng ký | 893100060724 |
| Nhà sản xuất | Công ty cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic |
| Lý do | Không đạt tiêu chuẩn chất lượng ở chỉ tiêu "độ trong" |
| Mức độ vi phạm | Mức 3 |
Mẫu được Trung tâm Kiểm nghiệm Quảng Ngãi lấy tại một quầy thuốc ở xã Trà Giang (phiếu ngày 30/1/2026), sau đó Viện Kiểm nghiệm thuốc TP.HCM tiếp tục xác nhận không đạt (phiếu ngày 29/4/2026). Cơ sở khám chữa bệnh và người dân được yêu cầu ngừng sử dụng lô thuốc này.
Lô thuốc có hạn dùng tới đầu năm 2028, nên hoàn toàn có thể vẫn còn trong tủ thuốc gia đình. Hãy lấy lọ nước muối nhỏ mắt đang dùng ra, đối chiếu số lô in trên vỏ. Nếu trùng, ngừng dùng và mang trả nơi đã mua.
"Độ trong" không đạt nghĩa là gì
Dung dịch nhỏ mắt phải trong, không có hạt lơ lửng có thể nhìn thấy. Khi chỉ tiêu độ trong không đạt, dung dịch có thể chứa tiểu phân lạ, dấu hiệu cho thấy quy trình sản xuất hoặc bảo quản có vấn đề. Dù vi phạm được xếp ở mức 3, với sản phẩm dùng trực tiếp lên mắt, ngừng sử dụng lô này vẫn là lựa chọn an toàn.
Từ góc độ người dùng, bài học đơn giản: trước mỗi lần nhỏ, nhìn qua lọ. Dung dịch đục, có vẩn, đổi màu hay có mùi lạ thì không dùng, dù còn hạn.
Thói quen nhỏ mắt đúng cách
Trang hướng dẫn về thuốc nhỏ mắt của FDA nêu những nguyên tắc nền tảng:
- rửa tay bằng xà phòng và nước trước khi nhỏ;
- không để đầu lọ chạm vào tay, mắt, quần áo hay bất kỳ bề mặt nào;
- ngừng dùng nếu mắt tiết dịch, đau, nhìn thay đổi hoặc khó chịu, và đi khám;
- kiểm tra xem sản phẩm đang dùng có nằm trong cảnh báo hay thông báo thu hồi nào không.
Ngoài ra, nên tuân theo hướng dẫn trên nhãn về thời gian dùng sau khi mở nắp, không dùng chung lọ với người khác và đậy nắp ngay sau khi nhỏ. Tờ hướng dẫn trong hộp, dù ngắn, chứa những thông tin này; vì sao nên đọc kỹ được nói rõ trong bài tầm quan trọng của tờ hướng dẫn sử dụng thuốc.
Nước muối, nước mắt nhân tạo và thuốc nhỏ mắt điều trị
Nhiều người gọi chung mọi lọ nhỏ mắt là "thuốc", nhưng chúng có vai trò khác nhau. Nước muối sinh lý chủ yếu dùng để rửa, làm sạch bụi bẩn. Nước mắt nhân tạo bổ sung độ ẩm cho bề mặt mắt khi khô. Còn thuốc nhỏ mắt điều trị, như loại chứa kháng sinh, kháng viêm hay thuốc hạ nhãn áp, là thuốc kê đơn với chỉ định riêng. Dùng nhầm vai trò, chẳng hạn lấy nước muối thay thuốc điều trị, hay tự nhỏ kháng sinh khi chỉ khô mắt, đều có thể làm bệnh kéo dài hoặc che lấp triệu chứng cần khám.
Với người đeo kính áp tròng, nên hỏi dược sĩ loại nhỏ mắt nào dùng được khi đang đeo kính, vì không phải sản phẩm nào cũng phù hợp. Khi mua, hãy nói rõ mục đích sử dụng để được tư vấn đúng loại.
Những sản phẩm nhỏ mắt nên tránh
FDA cảnh báo một số loại sản phẩm mà người tiêu dùng nên dè chừng, và các cảnh báo này cũng hữu ích với người Việt khi mua hàng trên mạng:
- Thuốc không kê đơn quảng cáo chữa bệnh nặng như glôcôm, đục thủy tinh thể, bệnh võng mạc, thoái hóa điểm vàng. FDA khẳng định không có thuốc không kê đơn nào điều trị được các bệnh này.
- Sản phẩm "vi lượng đồng căn" chưa được phê duyệt.
- Thuốc nhỏ "đổi màu mắt". Không có thuốc nhỏ mắt nào được FDA phê duyệt cho mục đích này.
- Sản phẩm có thành phần không phù hợp với mắt như bạc sulfat, MSM, mật ong, CBD.
Ở Việt Nam, các lọ "nhỏ mắt thảo dược", "nhỏ mắt chữa cận thị" bán qua livestream cũng thuộc nhóm cần đặc biệt nghi ngờ.
Khô mắt mùa hanh: khi nào cần đi khám
Khô mắt nhẹ do thời tiết, ngồi máy tính lâu, ngồi phòng điều hòa hoặc máy sưởi thường cải thiện khi chớp mắt nhiều hơn, nghỉ mắt định kỳ, giữ độ ẩm phòng và dùng nước mắt nhân tạo phù hợp. Nhưng hãy đi khám chuyên khoa mắt khi:
- mắt đỏ, đau, chảy dịch hoặc nhìn mờ;
- khô mắt kéo dài dù đã chăm sóc đúng cách vài tuần;
- mắt nhạy cảm với ánh sáng, có cảm giác dị vật nhiều;
- đang đeo kính áp tròng và có bất kỳ khó chịu nào.
Không tự mua thuốc nhỏ mắt có kháng sinh hay corticoid theo lời mách; một số thuốc nhỏ mắt kê đơn nếu dùng sai có thể gây hại lâu dài. Những thói quen dùng thuốc sai phổ biến khác được tổng hợp ở bài hỏi đáp về thói quen dùng thuốc sai lầm.
Gia đình có người cao tuổi
Người cao tuổi thường vừa khô mắt, vừa dùng nhiều loại thuốc nhỏ cùng lúc như thuốc điều trị glôcôm theo đơn và nước mắt nhân tạo. Con cháu có thể giúp bằng cách dán nhãn to, rõ trên từng lọ, ghi giờ nhỏ, và nhắc chờ vài phút giữa hai loại thuốc nhỏ theo dặn của bác sĩ. Một lọ thuốc theo đơn không bao giờ nên được thay bằng nước muối "cho đỡ tốn".
Câu hỏi thường gặp
Nước muối sinh lý nhỏ mắt dùng hằng ngày có hại không?
Nước muối sinh lý đạt chuẩn vô khuẩn thường an toàn để làm sạch, làm ẩm mắt. Điều quan trọng là dùng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn, dung dịch trong, và giữ vệ sinh đầu lọ.
Lọ nhỏ mắt của tôi có thuộc lô bị thu hồi không?
Đối chiếu số lô trên vỏ với thông báo thu hồi. Lô Natri clorid 0,9% bị thu hồi tháng 5/2026 có số lô 10370725, số đăng ký 893100060724. Nếu trùng, ngừng dùng và trả lại nơi mua.
Đầu lọ lỡ chạm vào mắt thì có phải bỏ lọ không?
Đầu lọ chạm vào mắt hoặc tay có thể làm nhiễm khuẩn dung dịch bên trong. FDA khuyên không để đầu lọ chạm vào bất cứ bề mặt nào; nếu đã chạm và lo ngại, hỏi dược sĩ, và ngừng ngay khi mắt có biểu hiện bất thường.
Có thuốc nhỏ mắt nào chữa được đục thủy tinh thể không?
Theo FDA, không có thuốc nhỏ mắt không kê đơn nào điều trị được đục thủy tinh thể, glôcôm hay thoái hóa điểm vàng. Các sản phẩm quảng cáo như vậy cần được tránh, và người bệnh nên khám chuyên khoa mắt.
Bài liên quan

Đang uống thuốc có được uống rượu bia ngày tiệc cuối năm?
Rượu bia tương tác với nhiều nhóm thuốc: giảm đau, an thần, kháng sinh, tiểu đường, huyết áp, chống đông. Những điều cần nhớ trước mùa tiệc tất niên.

Tủ thuốc gia đình ngày Tết Đinh Mùi 2027: nên có gì, bỏ gì
Tết Đinh Mùi nghỉ 7 ngày từ 4/2 đến 10/2/2027, nhiều nhà thuốc đóng cửa. Cách rà soát tủ thuốc, loại bỏ thuốc hết hạn đúng cách và chuẩn bị đồ sơ cứu cơ bản.

Kem bôi da bị thu hồi và kem trộn corticoid: nhận biết, tác hại
Từ kem Thuần Mộc nhiễm vi sinh đến Tiacortisol đặt tên như thuốc: cách phân biệt mỹ phẩm với thuốc bôi, dấu hiệu da nhiễm corticoid và việc cần làm khi lỡ dùng.

Carisoprodol vào danh mục hướng thần: người dùng giãn cơ cần biết
Carisoprodol, một thuốc giãn cơ trị đau lưng, đau cơ, đã thuộc danh mục chất hướng thần từ 1/6/2026. Thay đổi khi mua thuốc, nguy cơ lệ thuộc và tương tác.