Darkfox Drugs Education
Trang chủ › Cảnh Báo Chất Cấm

Những ngộ nhận nguy hiểm về tính an toàn của bóng cười N2O

Ban biên tập Darkfox Drugs Education · · Cập nhật
Những ngộ nhận nguy hiểm về tính an toàn của bóng cười N2O

Bóng cười, tức khí nitơ oxit (N2O) bơm vào bóng bay để hít, không hề an toàn như lời đồn “chỉ cười một chút rồi thôi”. Hít N2O có thể gây thiếu oxy, ngất, té ngã, và khi dùng lặp lại có thể làm bất hoạt vitamin B12, dẫn đến tổn thương tủy sống và dây thần kinh với các biểu hiện tê bì, yếu chân, đi lại khó khăn, thậm chí liệt. Nếu bạn hoặc người thân từng dùng bóng cười và có triệu chứng tê tay chân, mất thăng bằng, hãy đi khám chuyên khoa thần kinh sớm. Dưới đây là những ngộ nhận phổ biến và sự thật đằng sau chúng.

N2O là gì và vì sao xuất hiện trong quán bar

N2O là khí không màu, có vị hơi ngọt. Trong y tế, nó được dùng làm khí gây mê, giảm đau với nồng độ được kiểm soát và luôn trộn cùng oxy, dưới sự giám sát của nhân viên y tế. Trong công nghiệp thực phẩm, N2O được dùng để tạo bọt kem. Chính các bình nhỏ dùng cho dụng cụ đánh kem và bình lớn công nghiệp đã bị lạm dụng để bơm bóng bán ở quán bar, lễ hội, tụ điểm vui chơi.

Khi hít trực tiếp từ bóng, người dùng có cảm giác lâng lâng, buồn cười, méo mó âm thanh trong thời gian ngắn. Chính cảm giác ngắn ngủi này khiến nhiều người hít liên tục nhiều quả trong một đêm.

Ngộ nhận 1: “Bác sĩ còn dùng, chắc chắn an toàn”

Trong phòng mổ, N2O được trộn với lượng oxy đủ cao, liều lượng và thời gian được kiểm soát, người bệnh được theo dõi các chỉ số sống. Hít từ bóng là hít khí N2O gần như tinh khiết, không có oxy bổ sung, không có ai theo dõi. Điều kiện sử dụng khác nhau hoàn toàn thì độ an toàn cũng không thể so sánh. Đây là điểm chung với nhiều loại thuốc: thuốc an toàn trong bệnh viện có thể nguy hiểm khi dùng sai cách bên ngoài.

Ngộ nhận 2: “Hít xong vài phút là hết, không để lại gì”

Cảm giác “phê” qua nhanh, nhưng tác động lên cơ thể thì không. N2O làm bất hoạt vitamin B12, chất cần thiết để duy trì lớp vỏ bảo vệ (myelin) của dây thần kinh và tủy sống, cũng như để tạo máu. Khi dùng lặp lại hoặc dùng lượng lớn, thiếu hụt B12 chức năng có thể dẫn đến:

  • Tê bì, châm chích ở bàn chân, bàn tay.
  • Yếu cơ, đi lại loạng choạng, dễ ngã, đặc biệt khi đi trong bóng tối.
  • Rối loạn cảm giác vị trí, rối loạn tiểu tiện.
  • Trong trường hợp nặng: tổn thương tủy sống, liệt.
  • Thiếu máu, thay đổi tâm trạng, giảm trí nhớ.

Nhiều bệnh viện trong nước và quốc tế đã ghi nhận các ca người trẻ nhập viện vì yếu liệt chân sau thời gian sử dụng bóng cười.

Ngộ nhận 3: “Không phải ma túy nên không sao”

N2O hiện không nằm trong danh mục chất ma túy, nhưng điều đó không có nghĩa là an toàn. Rượu, thuốc lá cũng không phải ma túy mà vẫn gây hại nghiêm trọng. Cơ quan y tế đã nhiều lần cảnh báo về việc sử dụng bóng cười với mục đích giải trí, và việc kinh doanh khí N2O sai mục đích có thể bị xử lý theo các quy định liên quan. Hơn nữa, môi trường có bóng cười thường đi kèm rượu bia và đôi khi là chất cấm khác, làm tăng rủi ro.

Ngộ nhận 4: “Chỉ dùng thỉnh thoảng thì không bị gì”

Mức độ tổn thương tăng theo tần suất và lượng sử dụng, nhưng không có “ngưỡng an toàn” được xác lập cho việc hít giải trí. Ngay cả một lần sử dụng cũng có những rủi ro cấp tính:

  • Thiếu oxy: hít khí không có oxy có thể gây choáng, ngất, hiếm gặp hơn là ngạt nghiêm trọng, đặc biệt khi hít liên tục hoặc trong không gian kín, hoặc trùm túi lên đầu.
  • Té ngã, chấn thương khi đột ngột mất thăng bằng.
  • Bỏng lạnh ở môi, họng, phổi khi hít trực tiếp từ bình nén vì khí giãn nở rất lạnh.
  • Tai nạn giao thông khi điều khiển xe sau khi sử dụng.

Ngộ nhận 5: “Uống vitamin B12 là bù lại được”

Một số người tin rằng chỉ cần uống thêm B12 thì có thể sử dụng bóng cười thoải mái. Điều này không đúng. Việc bổ sung B12 không loại bỏ được nguy cơ thiếu oxy, té ngã, bỏng lạnh, và khi tổn thương thần kinh đã xảy ra, việc điều trị cần bác sĩ chẩn đoán, chỉ định cụ thể. Một số tổn thương có thể không hồi phục hoàn toàn. Điều trị quan trọng nhất là ngừng sử dụng N2O.

So sánh nhanh: lời đồn và thực tế

Lời đồnThực tế
An toàn vì dùng trong y tếY tế dùng có kiểm soát, trộn oxy, có theo dõi
Tác dụng hết nhanh, không di chứngCó thể gây thiếu B12, tổn thương thần kinh kéo dài
Không phải ma túy nên không saoVẫn gây hại, được cơ quan y tế cảnh báo
Thỉnh thoảng thì không bị gìRủi ro ngất, ngã, ngạt có thể xảy ra ngay lần đầu
Uống B12 là bù đượcKhông ngăn được rủi ro cấp tính, tổn thương có thể không hồi phục hoàn toàn

Dấu hiệu cần đi khám ngay

  • Tê bì tay chân kéo dài, đặc biệt đối xứng hai bên.
  • Đi lại không vững, yếu chân, hay vấp ngã.
  • Rối loạn tiểu tiện, đại tiện.
  • Mệt mỏi, da xanh, hoa mắt do thiếu máu.
  • Thay đổi tâm trạng, trí nhớ giảm sút.

Khi đi khám, hãy nói thật với bác sĩ về việc đã sử dụng bóng cười, tần suất và thời gian. Thông tin này giúp bác sĩ chẩn đoán đúng và nhanh hơn. Nếu ai đó bất tỉnh, khó thở, co giật sau khi hít, gọi ngay 115; các bước sơ cứu được mô tả trong bài nhận biết dấu hiệu ngộ độc chất gây nghiện để cấp cứu.

Nói chuyện với người trẻ về bóng cười

Nhiều bạn trẻ xem bóng cười là “trò vui vô hại” trong các buổi tụ tập. Thay vì chỉ cấm đoán, hãy cung cấp thông tin cụ thể về tổn thương thần kinh và các ca bệnh thật đã được báo chí, bệnh viện cảnh báo. Đồng thời trang bị kỹ năng từ chối khi bị rủ rê; xem thêm bài cách từ chối lời dụ dỗ sử dụng chất cấm tại buổi tiệc.

Những tụ điểm bán bóng cười đôi khi cũng là nơi người trẻ tiếp cận với các loại chất kích thích khác như thuốc lắc, “nước vui”. Hiểu thêm về chúng ở bài hỏi đáp về các chất gây nghiện nguy hiểm phổ biến.

Thông điệp cần nhớ

Vài phút cười không đáng để đánh đổi khả năng đi lại của chính mình. Nếu đã từng sử dụng, đừng ngại đi khám; phát hiện sớm và ngừng sử dụng giúp tăng khả năng hồi phục.

Câu hỏi thường gặp

Hít bóng cười một lần có bị liệt không?

Tổn thương thần kinh nặng thường liên quan đến việc dùng lặp lại hoặc lượng lớn, nhưng ngay một lần cũng có thể gây ngất, té ngã hay thiếu oxy. Không có mức sử dụng giải trí nào được xem là an toàn.

Tê chân sau khi dùng bóng cười có hồi phục được không?

Nhiều trường hợp cải thiện khi ngừng sử dụng và được điều trị sớm theo chỉ định của bác sĩ, nhưng một số tổn thương có thể kéo dài. Hãy đi khám chuyên khoa thần kinh càng sớm càng tốt.

Bóng cười có gây nghiện không?

N2O có thể khiến người dùng muốn sử dụng lặp lại để tìm cảm giác hưng phấn, và nhiều người dùng với tần suất ngày càng tăng. Đó chính là con đường dẫn đến tổn thương thần kinh nghiêm trọng.

Khí N2O trong bình đánh kem có an toàn khi dùng làm bánh không?

Khi dùng đúng mục đích tạo bọt kem theo hướng dẫn của nhà sản xuất, sản phẩm được thiết kế để sử dụng trong thực phẩm. Vấn đề nằm ở việc hít trực tiếp khí này để tìm cảm giác lâng lâng.

Bài liên quan